تدریس خصوصی فیزیک

کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

اندازه گیری و کمیت های فیزیکی

همانطور که پیش از این گفتیم فیزیک علمی تجربی است و هدف آن بررسی پدیده های فیزیکی در جهان پیرامون است. اساس تجربه و آزمایش اندازه گیری است و برای بیان نتایج اندازه گیری به طور معمول از عدد و یکای مناسب آن استفاده می کنیم. در فیزیک به هر چیزی که بتوان آن را اندازه گرفت مانند طول جرم تندی نیرو و زمان سقوط یک جسم، کمیت فیزیکی گفته می شود.

کمیت نرده ای و کمیت برداری

برای بیان برخی از کمیت های فیزیکی تنها از یک عدد و یکای مناسب آن استفاده می شود. این گونه کمیت ها، کمیت نرده ای نامیده می شوند. برای مثال وقتی می گوییم جرم و طول قد شخصی به ترتیب ۶۵  کیلوگرم و ۱۶۸ سانتی متر است از دو کمیت فیزیکی نرده ای برای توصیف این شخص استفاده کرده‌ایم.

1 12 300x212 - کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

برای بیان برخی دیگر از کمیت های فیزیکی، افزون بر یک عدد و یکای مناسب آن لازم است به جهت آن نیز اشاره کنیم. این دسته از کمیت ها را کمیت برداری می نامند. با برخی از این کمیت ها مانند جا به جایی، سرعت و شتاب و نیرو در علوم سال نهم آشنا شدید. برای مثال وقتی می گوییم جا به جایی دوچرخه سواری ۴۲ کیلومتر طرف شمال و سرعت متوسط آن ۲۵ کیلومتر بر ساعت به طرف شمال است، از دو کمیت برداری برای توصیف حرکت این دوچرخه سوار استفاده کرده‌ایم.

2 11 300x245 - کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

برای نوشتن کمیت های برداری مانند نیرو و شتاب از علامت پیکان بالای نماد آن کمیت استفاده می کنیم. اگر علامت پیکان بالای یک کمیت برداری نیاید، تنها اندازه آن کمیت برداری (شامل عدد و یکا) بیان شده است.

اندازه گیری و دقت وسیله های اندازه گیری

در اندازه گیری کمیت های فیزیکی مانند طول زمان و غیره قطعیت وجود ندارد و همواره مقداری خطا وجود دارد. با انتخاب وسیله های دقیق و روش صحیح اندازه گیری کمیت ها می‌توان خطاهای اندازه گیری را کاهش داد ولی هیچگاه نمی توان آن را به صفر رساند. با وجود این توجه به عوامل زیر نقش مهمی در افزایش دقت اندازه گیری دارد:

۱- دقت وسیله اندازه گیری: یکی از عوامل مهم در دقت اندازه گیری، دقت و حساسیت وسیله اندازه گیری است. برای مثال دقت خط کشی که تا میلیمتر مدرج شده بیشتر از دقت خط کشی است که تا سانتیمتر درجه بندی داشته است.

3 10 - کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

 

۲- مهارت شخص آزمایشگر: یکی دیگر از عوامل مهم و تاثیرگذار روی دقت اندازه گیری، مهارت های شخص آزمایش گر است. یکی از این مهارت ها نحوه خواندن نتیجه اندازه گیری است. شکل زیر تاثیر اختلاف منظر در خواندن نتیجه اندازه گیری را نشان می دهد. خواندن نتیجه اندازه گیری از منظر های A و C خطا را افزایش می دهد در حالی که گزارش شخصی که از منظر B نتیجه اندازه گیری را می خواند دقت بیشتری دارد.

4 9 - کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

 

۳-تعداد دفعات اندازه گیری:  برای کاهش خطا در اندازه گیری هر کمیت معمولاً اندازه گیری آن را چند بار تکرار می کنند. میانگین عدد های حاصل از اندازه گیری به عنوان نتیجه اندازه گیری گزارش می شود.  البته در میان عدد های متفاوت اگر یک یا دو عدد اختلاف زیادی با بقیه داشته باشند در میانگین گیری حساب نمی آیند.

5 9 - کمیت های فیزیکی کمیت نرده ای کمیت برداری دقت اندازه گیری

مقاله های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا